Sự khác biệt và dẫn chứng cụ thể khi so sánh với Xuân Quỳnh

Khi viết về mưa hạ, nếu như Hồng Bính mượn cái lạnh, cái rả rích để diễn tả nỗi buồn cô đơn của kẻ si tình, thì nữ sĩ Xuân Quỳnh lại tìm thấy trong mưa hạ một sức sống mãnh liệt và những cung bậc cảm xúc rạo rực của tình yêu.
Trong bài thơ "Mưa hạ", Xuân Quỳnh viết:

"Trời trở gió và mây bay tứ phía
Sấm gầm vang rồi chớp loá không gian
Mưa rào về như trút, đổ râm ran
Xua cái nóng, mang mát lành mặt đất."

Qua những câu thơ của Xuân Quỳnh, ta thấy mưa hạ hiện lên với đầy đủ tính chất của tự nhiên: nhanh, mạnh, ồn ào với "sấm gầm", "chớp loá". Cơn mưa của bà mang tính chất giải tỏa, đem lại sự "mát lành" sau những ngày oi ả. Mưa hạ trong thơ Xuân Quỳnh gắn liền với khát vọng sống, khát vọng yêu đương cháy bỏng, nó thúc giục con người ta phải xích lại gần nhau, phải sống hết mình cho hiện tại.

Ngược lại, hãy nhìn vào những giọt mưa hạ của Hồng Bính:

"Ngày mùa hạ mưa thường về bất chợt
Rớt dầm dề cứ rả rích lê thê
...
Mưa rớt rơi tan vỡ giọt lệ gầy
Nuốt vào lòng say đắm mặn vành môi"

Mưa hạ của Hồng Bính không có tiếng sấm vang hay chớp giật ồn ào. Nó "dầm dề", "rả rích lê thê" như mang dáng dấp của một cơn mưa ngâu mùa thu hay mưa phùn mùa đông. Nó không xua đi cái nóng mà lại đem đến cái "lạnh ngắt", làm "ướt đẫm cánh co ro" của chú ve sầu. Cơn mưa của Hồng Bính là cơn mưa của tâm tưởng, nơi những giọt nước mưa hóa thành "giọt lệ gầy" và "suối lệ". Nó là cái cớ để nhân vật trữ tình đối diện với nỗi cô đơn, nhớ nhung da diết của chính mình.

Sự gặp gỡ ở khát vọng tình yêu

Dù hai nhà thơ chọn hai cách miêu tả khác nhau, nhưng chất văn chương của họ lại gặp nhau ở một điểm: Đều dùng mưa hạ để hướng về một tình yêu chân thành, ấm áp.

Với Xuân Quỳnh, mưa là để thấu hiểu và gắn kết:

"Mưa hạ về cho đôi lứa gần nhau
Trú cùng hiên, trao ánh nhìn thấu hiểu."

Còn với Hồng Bính, vượt qua cái lạnh giá, dầm dề của cơn mưa thực tại, ông hướng lòng mình về một tương lai tươi sáng, sưởi ấm cho nhau:


"Ngày mới đến tình đẹp sẽ lên ngôi
Đời ngọt ngào thắm nồng môi thiếu nữ.
Ừ em nhỉ, mong sao cùng thổn thức
Nhớ về nhau để trao tiếng yêu nồng"


Sự so sánh này cho thấy Hồng Bính đã có một sáng tạo rất riêng. Ông không đi vào lối mòn miêu tả sự sôi động của mùa hạ, mà dùng cái tĩnh, cái lạnh của mưa để làm nổi bật lên ngọn lửa tình yêu âm ỉ nhưng mãnh liệt trong lòng mình.