THỨ SÁU TUẦN THÁNH 2026:
THẬP GIÁ - BIỂU TƯỢNG CỦA TÌNH YÊU VÀ THA THỨ


Lm. Giuse Đỗ Đức Trí - Gp. Xuân Lộc


Trong vụ cháy chung cư tại Hà Nội cách đây ít năm, người dân xung quanh đã chứng kiến hình ảnh một người cha bất chấp khói lửa đang bao vây căn hộ của mình, ông lao qua đám cháy trước sự ngăn cản của những người có trách nhiệm, chỉ để cứu đứa con nhỏ còn đang mắc kẹt trong ngôi nhà. Dù hành động đó vô cùng nguy hiểm, nhưng với bản năng và trái tim của một người cha, ông đã bất chấp cả mạng sống của mình chỉ vì muốn cứu đứa con đang gào thét trong sợ hãi.

Thưa quý OBACE, có thể chúng ta đã từng nghe hoặc đã đọc những câu chuyện trong tiểu thuyết hay ngoài đời thực về sự hy sinh của người cha, người mẹ, vợ chồng hoặc đôi lứa yêu nhau dám đánh đổi mạng sống vì người mình yêu. Nhưng hôm nay, trong ngày Thứ Sáu Thánh này, chúng ta cùng với Giáo Hội tưởng niệm cuộc khổ nạn và cái chết của Chúa Giêsu, một vị Thiên Chúa, chỉ vì yêu thương mà chấp nhận cái chết thập giá vô cùng ghê sợ, khốc liệt, chỉ vì yêu thương và muốn cứu sống con người là loài thụ tạo của Người. Từng lời nói, từng cử chỉ và tất cả những đau đớn về thể xác cùng những phiền muộn trong tâm hồn do con người gây ra, Đức Giêsu đã đón nhận với một trái tim bao dung rộng mở, cùng với lòng thương xót vô biên của một người Cha, người Thầy.

Trước mặt người Do Thái lúc bấy giờ, và với cái nhìn của nhiều người thời nay, cái chết của Chúa Giêsu là cái chết của một tử tội bị luật pháp của con người kết án. Nhưng thực ra, cuộc khổ nạn của Chúa Giêsu đã được các ngôn sứ báo trước từ lâu. Tiên tri Isaia trước đó 700 năm đã nói về hình ảnh Người Tôi Trung của Thiên Chúa, một người con trung thành và hết mực vâng phục, đã bị con người đối xử tệ bạc, hành hạ đến nỗi không còn nhận ra hình dáng con người. Người Tôi Tớ ấy chấp nhận đến tột cùng những đau khổ mà con người nghĩ ra để hành hạ đồng loại, đến độ nhiều người cho rằng Người đã bị Thiên Chúa ruồng bỏ, hoặc bị Ngài hành hạ. Nhưng Thiên Chúa không hề ruồng bỏ hay lãng quên, cũng không bao giờ hành hạ con cái của mình. Chỉ có con người mới hành hạ nhau như thế. Vì sự khiêm nhường, nhịn nhục, chịu đựng của Người Tôi Trung, Thiên Chúa đã ra tay bênh vực và nâng Người trỗi dậy.

Hình ảnh Người Tôi Trung trong lời tiên báo của Isaia đã hoàn toàn ứng nghiệm nơi Chúa Giêsu. Trong cuộc khổ nạn thập giá của Chúa, một mặt chúng ta có thể thấy sự gian ác, xảo quyệt của con người, cái ác và dã tâm ngày càng gia tăng để trút lên đầu người vô tội là Đức Giêsu. Mặt khác, chúng ta lại cảm nhận tình yêu thương vô bờ, lòng khoan dung thương xót của Thiên Chúa qua Đức Giêsu dành cho nhân loại, cho các môn đệ của Người, như những học trò khờ dại. Cái ác và dã tâm của con người được Tin Mừng khắc họa qua những gương mặt từ kẻ thân tín với Chúa như Giuđa, đến các thượng tế và luật sĩ Do Thái, cùng những tên lính hung hăng, tàn bạo. Con người khi để tâm trả thù lẫn nhau đã dùng mọi thủ đoạn, mưu mô, lắt léo, hiểm độc, thay lòng đổi dạ, biến trắng thành đen để đạt được mưu đồ.

Giuđa vẫn được khắc họa như một kẻ phản bội, nhưng sâu thẳm trong tâm hồn, anh đã khép lòng trước tình yêu thương và khước từ sứ mạng Chúa trao. Cũng như các tông đồ khác, Giuđa đã theo Chúa nhiều năm, chắc chắn anh đã được nghe, được thấy những lời giảng dạy và việc làm của Chúa Giêsu. Chắc chắn anh đã hiểu Chúa Giêsu chọn con đường cứu độ nhân loại bằng tình yêu và tha thứ. Nhưng anh lại muốn Chúa chọn con đường anh mong muốn, đó là con đường bạo lực. Khi không được như ý, anh đã câu kết với các luật sĩ và thượng tế, đẩy Thầy mình vào con đường cùng, ép Thầy phải hành động. Giuđa đã muốn dùng tay của các thượng tế để thực hiện mong muốn của mình, vừa được tiền, vừa đạt được mục đích.

Các thượng tế và luật sĩ là những bậc thầy dạy đạo đức trong dân, nhưng trong lòng họ chất chứa đầy sự ghen tỵ và độc ác. Những người này không trực tiếp giết Đức Giêsu, nhưng lại xúi giục đám đông gây sức ép, mượn tay quân lính để hành hạ và gây đau đớn cho Chúa Giêsu. Cuối cùng dùng tay của Philatô để loại trừ và giết chết Chúa Giêsu qua bản án thập giá. Nhìn vào những con người này, ta nhận ra rằng: cái ác và sự gian manh có thể len lỏi vào bất cứ ai và bất cứ lĩnh vực nào. Những con người có bề ngoài cao trọng như các thượng tế và luật sĩ, nhưng trong lòng lại đầy những ghen tỵ và hiểm ác; bên ngoài đạo mạo với áo quần, nghi lễ, nhưng bên trong là kẻ giết người, gieo đau khổ nhục nhã cho người khác. Còn Philatô và những tên lính, dù là những người có quyền và có trách nhiệm bảo vệ công lý, nhưng vì hèn nhát hoặc vì quyền lợi, đã biến mình thành kẻ bị lợi dụng, tiếp tay cho sự ác hoành hành, không dám nói lên sự thật và bênh vực chính nghĩa.

Trái ngược với bầu không khí ồn ào, những tiếng gào thét đòi tha Baraba và giết Chúa Giêsu, Người đã can đảm đón nhận đau khổ, nhục nhã và sự phản bội trong tư thế điềm tĩnh, trọn vẹn tin tưởng vào quyền năng của Thiên Chúa. Những đau khổ Chúa Giêsu phải trải qua trong cuộc thương khó này, không chỉ đến từ roi đòn, mão gai, thập giá, nhưng trước hết là sự tổn thương trong tâm hồn: tình Thầy trò bao năm gắn bó bên nhau, nay lại bị Giuđa phản bội. Cái hôn của Giuđa không phải là lời chào, cũng không phải là biểu tượng của tình yêu, nhưng lại trở thành dấu chỉ của sự phản bội. Một người Thầy quyền năng, nhưng trong mắt học trò chỉ đáng giá vài chục đồng. Nỗi đau mà các môn đệ khác gây ra cho Chúa Giêsu chính là sự dửng dưng đến vô cảm trước nỗi đau khổ và cơn hoạn nạn của Thầy: người thì bỏ chạy, kẻ thì công khai từ chối, không nhận biết Thầy.

Cùng với nỗi đau thể xác do những trận đòn và sự hành hạ của bọn lính, là nỗi đau của sự vô ơn tệ bạc của đám dân chúng. Trong đám đông trước dinh Philatô hôm ấy, có nhiều người đã từng được hưởng phép lạ, nhiều người được ăn bánh no nê, nhiều người đã từng tung hô: “Hoan hô Con Vua Đavít.” Vậy mà trước dinh Philatô, họ lại công nhận hoàng đế Cêsarê và phủ nhận Vua Giêsu. Những tên lính dường như có cơ hội bộc lộ thú tính gian ác của mình. Chúng nghĩ ra đủ mọi cách để gây đau đớn cho Chúa và cười hả hê nhạo báng trên nỗi đau của Người.

Các thượng tế và luật sĩ đã đạt được mục tiêu loại trừ Chúa Giêsu khi gây sức ép để Philatô ra án tử hình thập giá cho Chúa. Cái chết thập giá là một cái chết kinh khủng nhất, vì nó hành hạ nạn nhân nhiều ngày, nhiều giờ cho đến khi kiệt sức. Đứng dưới chân thập giá, các thượng tế vẫn không tiếc lời mỉa mai Chúa Giêsu: “Nếu ông là Con Thiên Chúa thì hãy xuống khỏi thập giá để chúng tôi tin”. Người Do Thái cho rằng những kẻ bị chết treo trên thập giá là những kẻ bị Thiên Chúa nguyền rủa. Do đó, họ cho rằng Giêsu bị treo trên thập giá kia quả là người bị Thiên Chúa nguyền rủa và trừng phạt.

Thưa quý OBACE, Trong quyền năng nhiệm màu của Thiên Chúa, cây thập giá không còn mang ý nghĩa nguyền rủa. Qua cái chết của Chúa Giêsu trên thập giá, Thiên Chúa đã biến nó trở thành biểu tượng của tình yêu và sự tha thứ đến tận cùng. Chính trên cây thập giá, Chúa Giêsu đã minh chứng một tình yêu đến hiến mạng sống vì người mình yêu. Cũng trên nơi ấy, Người thể hiện sự vâng phục tột cùng đối với Thiên Chúa: vâng lời cho đến nỗi bằng lòng chịu chết và chết trên thập giá. Cũng từ cây thập giá, qua lời cầu xin: “Lạy Cha, xin tha cho chúng…”, Chúa Giêsu đã lấy máu mình tẩy rửa tội lỗi, đồng thời trao ban mạng sống và hơi thở của mình cho nhân loại. Nhờ đó, nhân loại đón nhận ơn tái sinh từ nơi Thiên Chúa. Thập giá không còn là sự chết chóc ghê sợ, cũng không phải là thất bại của Thiên Chúa, nhưng trở thành dấu chỉ chiến thắng: chiến thắng của sự sống trước sự chết, của tình yêu trước oán giận, của sự tha thứ trước căm thù, và của tình yêu thương đón nhận tất cả mọi người. Cây thập giá trở thành cây Thánh Giá.

Hôn kính Thánh Giá Chúa Giêsu hôm nay, chúng ta không cúi đầu trước một dụng cụ hành hình, nhưng là cúi đầu cung kính tôn thờ Đấng đã vì yêu thương nhân loại mà chấp nhận chịu treo trên cây gỗ ấy. Cúi đầu trước Thánh Giá hôm nay, chúng ta cung kính đón nhận tình yêu và quyền năng tuyệt vời của Thiên Chúa. Đồng thời, chúng ta cầu xin cho mỗi người biết dám đón nhận cây thập giá đời mình, can đảm bước theo Chúa với trọn tình yêu và sự vâng phục, ý thức rằng chính tội lỗi chúng ta đã góp phần gây nên cái chết của Chúa Giêsu. Xin Chúa cũng biến cây thập giá của mỗi người nên nguồn đem lại sự sống, tình yêu, sự tha thứ và những hoa trái thánh thiện cho gia đình. Amen.