CHÚA NHẬT XVII TN A:
KHÔN NGOAN TÌM KIẾM NƯỚC TRỜI

Lm. Giuse Đỗ Đức Trí - Gp. Xuân Lộc

Trước đây, trên truyền hình có chương trình Shark Tank, chương trình này vừa muốn giới thiệu những thương gia giàu có, thành công, vừa tạo điều kiện cho các bạn trẻ, sinh viên có ý tưởng kinh doanh tìm kiếm nguồn vốn đầu tư từ những nhà đầu tư nổi tiếng. Cũng trong chương trình ấy, các thương gia giàu có muốn truyền cảm hứng làm giàu cho giới trẻ bằng cách dạy họ bí quyết thành công. Lời lẽ của những người có tiền trên truyền hình rất tự tin, tự hào và mạnh mẽ, khiến nhiều bạn trẻ mơ tưởng rằng chỉ sau một đêm thức giấc, mình có thể giàu có và nổi tiếng. Chương trình không thống kê số bạn trẻ được các thương gia đồng ý đầu tư là bao nhiêu, cũng không có con số cụ thể về những ai đã thành công nhờ chương trình này. Thế nhưng, chỉ sau vài năm, hầu hết những thương gia, đại gia từng dạy giới trẻ làm giàu ấy đều lần lượt rơi vào vòng lao lý, tù tội vì làm ăn lươn lẹo, gian dối, khai man trốn thuế, đút lót, hối lộ. Điều đó cho thấy: giàu có nhanh chóng chưa chắc là nhờ khôn ngoan, giỏi giang trong làm ăn, mà có thể chỉ là nhờ gian dối, luồn lách, quen biết thế lực hoặc lợi dụng kẽ hở của luật pháp.

Thưa quý OBACE, Lời Chúa hôm nay chỉ cho chúng ta một thứ khôn ngoan để đầu tư, không phải là khôn ngoan làm giàu vật chất, nhưng là khôn ngoan đầu tư cho sự sống đời đời của linh hồn. Hai dụ ngôn Chúa Giêsu kể có nội dung gần giống nhau: “Nước Trời giống như kho báu chôn giấu trong ruộng. Có người tình cờ gặp được, liền vui mừng đi bán tất cả những gì mình có mà mua thửa ruộng ấy.”

Trong dụ ngôn này, người tìm thấy kho báu chỉ là chuyện tình cờ. Anh không phải là nhà buôn, cũng không phải chuyên gia săn lùng kho báu. Dù không phải dân chuyên nghiệp, anh nhận ra rằng kho báu ấy là một khối tài sản rất lớn đã bị lãng quên từ lâu. Để bảo đảm an toàn và không bỏ lỡ cơ hội, anh chấp nhận đánh đổi tất cả tài sản của mình để mua trọn thửa vườn, với hy vọng số tài sản từ kho báu ấy sẽ lớn gấp bội số vốn anh bỏ ra. Cuối cùng, anh đã mua được thửa vườn và kho báu trong đó. Nước Trời và sự sống đời đời là một kho báu vô cùng giá trị, vượt trên mọi của cải vật chất. Vì thế, chúng ta cũng phải mạnh dạn và mau chóng chấp nhận đánh đổi tất cả những gì mình có ở trần gian để được thửa ruộng và kho báu Nước Trời.

Khác với câu chuyện người tình cờ phát hiện kho báu, dụ ngôn thứ hai nói về một thương gia đi săn lùng ngọc quý. Tìm được viên ngọc quý, anh về bán tất cả tài sản để mua bằng được viên ngọc ấy. Là một thương gia, ai cũng biết tính toán sao cho lợi nhuận nhiều nhất; là một chuyên gia, anh biết rõ giá trị của viên ngọc mình vừa phát hiện. Trong tích tắc, anh tính toán và thấy giá trị to lớn mà viên ngọc sẽ mang lại, trong khi người khác không nhận ra. Vì thế, anh không hề đắn đo, mau chóng bán tất cả để mua viên ngọc, với hy vọng sẽ giàu hơn nhờ thương vụ này. Nước Trời cũng là một viên ngọc quý, chỉ những ai thành tâm, miệt mài tìm kiếm, tinh mắt phát hiện và biết định giá đúng, mới nhận ra được. Cũng vậy, chỉ những ai nhận ra giá trị vô cùng lớn lao của viên ngọc Nước Trời, sự bền vững đời đời của hạnh phúc mà Nước Trời đem lại cho linh hồn, mới dám đánh đổi cả tài sản lẫn mạng sống.

Hai nhân vật trong hai dụ ngôn Chúa Giêsu đã kể, cho dù là kẻ tình cờ phát hiện kho báu hay thương gia chuyên săn lùng ngọc quý, thì đều có một điểm chung đó là cả hai cùng dám quyết định nhanh chóng, đánh đổi tất cả những gì mình có: tài sản, ruộng vườn, để mua được kho báu hoặc viên ngọc quý là Nước Trời. Dụ ngôn thứ ba mang một ý nghĩa khác hơn: Nhiều người tỏ ra khôn ngoan, giàu có ở trần gian, nhưng trước mặt Thiên Chúa thì cũng chỉ là kẻ khờ dại. Trái lại, có những người bị coi là khờ dại trước mặt người đời, nhưng trước mặt Thiên Chúa lại thực sự khôn ngoan. Điều quan trọng là phải biết và chọn lựa đâu là điều tốt nhất cho cuộc sống mai sau của mình và gia đình, tức là chọn hạnh phúc Nước Trời đời đời. Chỉ những ai dám đánh đổi lợi lộc, tài sản vật chất và kể cả mạng sống vì hạnh phúc Nước Trời mới là người khôn ngoan trước mặt Thiên Chúa. Ngày của Chúa sẽ đến như chiếc lưới quăng xuống biển, gom được đủ loại cá. Cá tốt thì được cho vào giỏ, còn cá xấu, không xứng đáng thì bị ném ra ngoài. Chắc chắn những loại cá bị ném ra ngoài là những kẻ khờ dại, đã từ chối không chọn Chúa và Nước Trời, đã không dám đánh đổi tất cả vì hạnh phúc đời đời, nên sẽ bị loại trừ. Còn những người khôn ngoan tìm kiếm hạnh phúc đời đời và Nước Trời, chấp nhận khó khăn, thử thách và dám đánh đổi tất cả vì hạnh phúc của linh hồn, thì sẽ được Chúa chọn vào nhà của Ngài.

Như vậy, sự khôn ngoan theo cách đánh giá của Thiên Chúa hoàn toàn khác với sự khôn ngoan theo cách đánh giá của con người. Bài đọc một trong sách Các Vua kể về sự khôn ngoan của vua Salomon: Khi ông mới lên ngôi, Thiên Chúa hứa ban cho ông một điều ước. Salomon không xin sự giàu sang, quyền lực, sống lâu hay chiến thắng quân thù, nhưng chỉ xin: “Xin ban cho tôi một tâm hồn biết lắng nghe, để cai trị dân Chúa và phân biệt phải trái.” Lời cầu xin này đẹp lòng Chúa, vì là một lời xin khôn ngoan. Ông xin biết lắng nghe tiếng Chúa để phân biệt phải trái mà phục vụ dân Chúa theo đúng ý Ngài. Vì thế, Thiên Chúa đã ban cho ông điều ông xin, và còn ban cả những điều ông không xin, đến nỗi Chúa phán: “Trước ngươi không ai được như ngươi, và sau ngươi sẽ chẳng ai sánh bằng.” Có thể nói, Salomon đã khôn ngoan khi xin điều Chúa muốn nơi ông, chứ không phải xin điều ông muốn.

Thưa quý OBACE, cuộc sống ngày nay đặt ra cho chúng ta vô vàn lựa chọn, khiến nhiều người phân vân không biết đâu là đúng, đâu là khôn ngoan. Trong đời, có nhiều điều đúng, nhiều điều tốt; người khôn ngoan là người biết chọn điều đúng nhất và tốt nhất. Cũng vậy, có nhiều nhu cầu chính đáng: tiền bạc, nhà cửa, đất đai, công việc, cơm áo gạo tiền, việc học hành của con cái... Thoạt nhìn, nhu cầu nào cũng chính đáng và cần thiết. Nhưng nếu chỉ chú tâm vào những điều cần ấy mà bỏ qua điều quan trọng nhất là Thiên Chúa và hạnh phúc đời đời, thì đó là một lựa chọn dại dột.

Khi bước vào đời sống hôn nhân, người ta gọi đó là đi “xây dựng hạnh phúc gia đình”. Như thế, việc xây dựng hạnh phúc gia đình phải là mục tiêu hàng đầu của đời sống hôn nhân. Tuy nhiên, nhiều người đã bỏ qua mục đích chính là tìm kiếm xây dựng hạnh phúc gia đình, để tìm kiếm tiền bạc, của cải, địa vị xã hội... Khi đạt được mục đích là tiền bạc, địa vị,… thì hạnh phúc gia đình đã không còn. Việc xây nhà sang trọng, việc mua xe, sắm sửa, lo cho con cái là điều tốt, là điều cần, nhưng điều cần thiết hơn, tốt hơn là xây dựng nên một gia đình hạnh phúc, đạo đức. Công ăn việc làm thì quan trọng nhưng việc đạo đức thường ngày như tham dự thánh lễ, rước lễ, đọc kinh sớm tối, cầu nguyện và những bữa cơm ấm cúng tình gia đình, thì quan trọng hơn các thứ khác. Vì nếu thiếu những thứ khác, ta có thể gặp khó khăn; nhưng nếu thiếu Chúa, ta sẽ gặp bất hạnh, và nếu không tìm được hạnh phúc Nước Trời, đó sẽ là một thất bại khủng khiếp nhất của đời người.

Là cha mẹ, ai cũng mong con cái ngoan ngoãn, đạo đức, thành đạt. Thế nhưng nhiều người lại không chú tâm dạy dỗ, uốn nắn và tập cho con cháu những điều tốt lành, những việc đạo đức ngay từ khi con nhỏ, mà chỉ nghĩ đến việc cho con đến trường, học thêm, học kèm. Cho con đến trường, cho con học kèm là điều tốt, nhưng còn phải dạy con nên ngoan ngoãn, đạo đức. Việc học kèm, học thêm đôi khi là điều cần, nhưng cần thiết hơn, quan trọng hơn vẫn là tập cho con lớn lên trong đức tin. Như thế mới có thể có những đứa con ngoan đúng nghĩa, đạo đức, thành đạt và đem lại hạnh phúc cho cha mẹ và gia đình.

Đối với các bạn trẻ, ai cũng mong mình học hành giỏi giang, công việc tốt đẹp có thu nhập khá; ai cũng mong thanh xuân của mình phải rực rỡ. Khát mong của tuổi trẻ là đúng, là tốt, vì là động lực giúp các bạn thăng tiến. Tuy nhiên, nếu dồn mọi nỗ lực, thời gian và tiền bạc để đầu tư cho thanh xuân rực rỡ, mà không đầu tư cho đời sống đức tin, không làm cho linh hồn mình lớn mạnh, tỏa sáng, thì đó là chọn lựa sai lầm, đưa đến bất hạnh. Một người trẻ chỉ tỏa sáng bên ngoài mà tâm hồn đen tối, đức tin yếu kém, đời sống đạo mờ nhạt thì không phải là khôn ngoan.

Xin Chúa giúp chúng ta nhận ra giá trị vô song của Nước Trời và sự sống đời đời; xin ban ơn khôn ngoan để chúng ta biết chọn theo ý Chúa hơn là theo ý mình, biết chọn điều Chúa muốn hơn là điều mình muốn. Amen.